Gad Nassi

Dişi Iblis’in Gece Ziyaretleri ve Beyaz Izdivaçlar

Posted on April 14, 2012
Print Friendly

Sabetay Sevi'nin mistik dünyasının ve bu arada davranışlarının, ruhsal bir bunalımın belirtileri oldukları birçok çalışmanın konusunu olusturmuştur. Hiç şüphesiz, günümüzde yaşamış olsaydı, zamanında uyandırmış olduğu heyecanı ve ilgiyi uyandırmayacaktı. Bununla beraber, ün kazanmış birçok kişinin tıbbi profili çizilmeğe çalışılmışsa da, bu kişilerin tarihteki yerleri, olayları ve tarihin akışını etkileme özellikleri ile belirlenmiştir. Nitekim, Sabetay Sevi de tarihteki konumunu, içinde yaşamış olduğu devrin inanç ve değerleri bağlamında uyandırmış olduğu ilgi ve buna bağlı tepkinin sonuç ve uzantılarına bağlı olarak edinmiştir.

Pic 01İzmir Limanı, Cornelis de Bruyn, 17. Yy.ın ikinci yarısıBu arada Sevi'nin, Mora Yarımadası'nın muhtemelen Patras şehrinden İzmir'e yerleşmiş bir aileden geldiğini; kökeninin  Aşkenaz, Sefarad, hatta Romaniot olabileceği hakkında farklı görüşler olduğunu belirtmekte yarar vardır. Bununla beraber, Sabetay'ın kendisi tamamiyle Sefarad olan bir ortamda büyümüş ve eğitim görmüştür.

Doğumunun rastladığı, XVII. yy.ın ilk yarısı sırasında İzmir, dış ticaretin Avrupa'ya açılan bir liman kapısı olmasına bağlı olarak, ekonomik gücü hızla gelişmekte olan bir şehir konumuna erişmişti. Aynı bağlamda babası ve iki kardeşi, İzmir'in itibarlı işadamlarına dönüşmüşler ve ailesinin refah  içerisinde yaşaması sağlanmıştu.

Din konularına özel ilgisi, ailesinin de dikkatini çekerek, Sabetay'ın geleneksel bir temel din eğitimi görmesini mümkün kılmış ve 18 yaşı civarında kendisine "haham" payesi verilmişti.

Kaynaklar, 15 yaşına geldiğinde, dünyevi hayattan elini ayağını çektiğini ve kapandığı odasında kendisini tek başına Kabala öğrenimine verdiğini yazarlar. Kabala hakkında sahip olduğu geniş bilgisi, zamanla etrafında birçok yaşıtının toplanmasına yol açar ve bunlarla beraber, toplu olarak kabala öğrenimine devam eder.

Dişi iblisin gece ziyaretleri

Sabetay'ın ilk ergenlik çağı sırasında vuku bulan deneyimlerinden biri, müritleri tarafından, devrinin gözde anlayışı mistik düzeyde bir yaklaşımla yorumlanmıştır. Şöyle ki, Sabetay'ın nebii olarak tarihe geçmiş Gazzeli Natan, "daha altı yaşında iken, geceleyin gelen bir alevin rüyasında peydahlanarak, penisinde yanmaya yol açarak penisini zedelediğini; bu rüyalarının kendisinde dehşet saçtığını ve bununla beraber, bu  deneyimlerinden kimseye bahsetmediğini" bildirmişti. Natan, "fuhuşun çocuklarının kendisini doğru yoldan saptırmaya çalıştıklarını, kendisini dövdüklerini, fakat Sabetay'ın bunlara boyun eğmediğini" ileri sürmüş ve bunların, "Na'ama diye bilinen dişi iblisin çocukları, insan ucubeleri olduklarını" eklemişti.

Tamamiyle fizyolojik olan bu deneyime, gizemsel bir kılıfın uydurulması, konumuzun mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından anlamlıdır.

Pic 02
Dişi iblis Na'ama'nın geceleri erkeklere
musallat olmasını gösteren, temsili resim
Sabetay'ın gece uykusu sırasında yaşamış olduğu deneyim aslında, halk dilinde hamamcı olmak, şeklinde tanınan, geceleyin vuku bulabilecek sperm salgısıdır. Hekimlik dilinde, ejaculatio nocturno veya da, pollutio noctnurno şeklinde tanınır. Ergenlik devresinin bir tezahürü olabilecek bu deneyimin, Sabetay'ın 6 yaşındaykenyaşamış olduğunun ifade edilmesi, büyük bir olasılıkla, Sabetay'ın daha çocukken, birtakım mistik mesajlara muhatap olduğunu ima etmek kaygısından kaynaklanmıştır.

Gizemsel folklorda Lilit diye tanınan dişi şeytanın muadillerinden biri de Na'ama'dır. Şeytanların kıraliçesi olarak da bilinir. Destana göre Lilit,  Adem'in Havva'dan önceki eşi olup, Adem'e itaat etmeyi redederek onu terk etmiştir. Doğum esnasında kadını ölüm tehlikesine sokarak ve yeni doğan çocukları öldürerek, insanoğlundan intikam almaktadır. Bir başka özelliği de, erkeklere musallat olarak, mastürbasyon ve gece boşalmaları ile spermlerinin heba olmasına ve bu spermlerden doğan şeytanların dünyayı istila etmelerine yol açmasıdır.

Diğer taraftan, Kabala inancına göre Na'ama ayni zamanda, karanlıklar dünyasında, Tanrı'nın dişi görüntüsü Şehina'yı temsil etmekte olup, Mesih günlerinde kurtuluşa götüren yolda, Yahudi ulusuna refakat edecektir.

Beyaz izdivaçlar

Pic 03İzmir Limanı, Cornelis de Bruyn, 17. Yy.ın ikinci yarısıSabetay Sevi'nin ilk iki izdivacı, 1646 ve 1648/1650 yıllarında vuku bulmuştur. Eşlerinin adları bilinmemektedir. Her ikiside de, eşlerine yaklaşmamasına bağlı olarak, boşanma ile sonuçlanmıştı. Kaynaklara göre, bu tutumunun nedeni, Sabetay'ın saf ve temiz olmaya aşırı düşkünlüğüne bağlı idi. Bir diğer izaha göre, Sabetay'ınkendisinin de ilan ettiği gibi, evlendikten sonra, ilahi bir güç kendisine seslenerek, bu kadınların kendisine adanmış eşler olmadığını bildirmişti.

Bununla beraber, daha ileri çağlarında Sevi, kadınlara ve zevkine düşkünlüğü ile dikkati çekecektir.

Kanımıza göre, Sevi'nin bu tutumu, bu sıralarda yaşamış olduğu bunalımın yarattığı içe kapanıklık ve suçluluk duygusuna bağlıdır. Cinsel dürtülerine karşı olan ürkekliğinin bir izahını da aynı bağlamda irdelemek gerekmektedir.

Nitekim, aynı sıralarda Sevi'nin sık sık oruç tutarak ve denizde yıkanarak, kendisini cezalandırma ve temizlenmek ihtiyacı ile hareket ettiği bildirilmiştir.

Diğer taraftan, her ne kadar Sevi'nin gençlik çağındaki bu davranışı ile daha ilerdeki cinsel zevklere düşkünlüğü, görünürde bir çelişki olarak belirlenmekte ise de, mesihçi mistik düşünce, bu iki davranışın her birinin de, Mesih'in gelmesine açılan yol olduğunu savunmuştur.

Filed under: Diyalog Leave a comment
Comments (0) Trackbacks (0)

No comments yet.


Leave a comment

No trackbacks yet.